Als hoofdrapporteur voor de Europese Volkspartij (EVP) voor het Omnibus-voorstel is Jörgen Warborn een van de meest invloedrijke figuren die de toekomst van duurzaamheidsregelgeving in Europa vormgeven. Zijn ontwerprapport stelt ingrijpende wijzigingen voor aan de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), waaronder het verhogen van de rapportagedrempel naar bedrijven met meer dan 3.000 werknemers. Daarmee zou de grote meerderheid van de bedrijven die momenteel onder de richtlijn vallen, worden vrijgesteld.

Voor Warborn is het een kwestie van economisch overleven. "We lopen achter op de meeste andere mondiale spelers als het gaat om groei", zegt hij. Zijn oplossing: de regeldruk verlagen, vereisten vereenvoudigen en wat hij ziet als een noodzakelijk evenwicht herstellen tussen milieu-, sociale en economische prioriteiten.

Warborns positie heeft hem tot een centrale en polariserende speler gemaakt in het debat over de Europese duurzaamheidsagenda. Voorstanders zien pragmatisme. Critici zien een stap terug. Maar weinigen betwisten zijn invloed.

We spraken hem in Brussel om te begrijpen hoe hij de onderhandelingen aanpakt, wat zijn drang naar vereenvoudiging drijft en hoe ver hij bereid is te gaan om steun te vergaren voor een nieuwe koers.

Concurrentievermogen als kerndoelstelling

Centraal in zijn betoog staat concurrentievermogen, niet alleen als economische maatstaf, maar ook als politiek instrument. "Wat ik hier kom doen, is vereenvoudigen voor bedrijven en hun concurrentievermogen vergroten", vertelt Warborn ons. "Want als we dat doen, keren we terug naar groei en dat geeft ons op de lange termijn welvaart in Europa."

Warborn benadrukt snel dat het doel geen deregulering om de deregulering is. "Kosten verlagen op zich is niet het hoofddoel", voegt hij later toe. "Dat is welvaart voor Europese burgers. En we moeten terugkeren naar groei."

Waar anderen duurzaamheid framen als een langetermijninvestering, ziet Warborn het als een evenwichtsoefening. En zijn prioriteit is voor nu duidelijk.

"We lopen achter op de meeste andere mondiale spelers als het gaat om groei"

Warborns argument is dat er te veel klimaat- en sociale doelstellingen te snel op bedrijven zijn gestapeld, zonder voldoende aandacht voor haalbaarheid of kosten. "We moeten een paar dingen veranderen", zegt hij. "En een daarvan is natuurlijk de regeldruk." Voor hem is het Omnibus-voorstel een kans om bij te sturen, weg van wat hij omschreef als "veel groen, maar niet altijd de deal", en naar een versie van duurzaamheid die economische realiteit evenveel gewicht geeft.

Hij keert steeds terug naar het idee van balans: tussen milieudoelen, sociale vraagstukken en economisch overleven. Maar zijn nadruk op groei is niet alleen retorisch, het stuurt de structuur van zijn voorstellen, van het verhogen van drempelwaarden tot het vereenvoudigen van datavereisten. Of die balans breed wordt gedeeld in het Parlement moet nog blijken, maar Warborns positie is helder: eerst groei herstellen, de rest volgt.

ESG-regelgeving betaalt de prijs

"Ik denk dat er voordelen zijn voor het concurrentievermogen van werken aan duurzaamheidsvraagstukken", zegt Warborn. "Daar ben ik vrij zeker van."

Toch stelt hij vraagtekens bij de rol van de overheid in het bepalen van het tempo. "De vraag voor mij is eerder: wat moet de markt hierin oplossen, en wat moeten politici hierin oplossen?"

Hij wijst op regionale verschillen binnen de EU. "Veel Zweedse bedrijven hebben geweldig werk geleverd op het gebied van duurzaamheid", zegt hij. "Als je dat vergelijkt met de rest van Europa, zijn er gevallen waar sommige andere lidstaten wat achterlopen op de Noordse landen."

"En dat is ook waarom we geen richtlijn kunnen maken, wat ik denk dat we met CSDDD en CSRD in zekere zin hebben gedaan, CSDDD in het bijzonder, waarbij we de gouden standaard hebben neergezet en verwachten dat iedereen daarnaar werkt. We moeten er eerst voor zorgen dat we iedereen meekrijgen."

"Dat is wat we nu proberen te corrigeren", vervolgt hij, "ervoor zorgen dat het haalbaar is voor alle bedrijven om die reis te beginnen die sommige bedrijven 10, 15, 20, 25 jaar geleden zijn begonnen. Maar we kunnen niet de hoogste verwachtingen van hen hebben in de eerste plaats. En daar zijn we de fout ingegaan."

Reikwijdte vergroten, lat verlagen

Op de vraag waarom het Omnibus-voorstel zich niet concentreert op het vereenvoudigen van de CSRD in plaats van bedrijven uit de scope te halen, is Warborn duidelijk: beide benaderingen liggen op tafel. "Ik ben het ermee eens, ik ben het ermee eens", zegt hij. "Maar je kunt beide doen, want als je hoofddoel is kosten te verlagen, doe je beide en bespaar je meer kosten."

"Je verandert dus de scope en je vereenvoudigt de datapunten", vervolgt hij. Die dubbele aanpak maakt zijn voorstel effectief, zo betoogt hij. "En dat is de bedoeling hier: beide doen."

Op de directe vraag naar de gevolgen van het verhogen van de drempel naar 3.000 werknemers aarzelt Warborn niet. "Precies. Dus je bespaart nog meer geld."

Toch blijft zijn nadruk liggen op de kostenbesparingslogica in plaats van de langetermijneffecten op de implementatie. "Dit is geen wetenschap", zegt hij. "Het is 250, het is 500, het is 1.000, 3.000, 5.000, 10.000. Wat is het juiste getal?" Voor hem is het geen principekwestie, maar een kwestie van waar de grootste besparingen te behalen zijn. "Nu gaan we de balans vinden", zegt hij. "En ik heb hem gevonden. Het is 3.000."

"Ik heb geen bezwaar tegen de taal van deregulering. Het gaat om kosten verlagen."

Warborn is duidelijk over zijn prioriteiten. "Daarom is mijn lijn: kosten verlagen", zegt hij. "Ik heb geen bezwaar tegen de taal van deregulering. Het gaat om kosten verlagen."

Hij is zich bewust van de politieke lading die de term met zich meebrengt. "Er is een gevoeligheid rond het woord deregulering, dat begrijp ik", erkende hij. "Maar sommigen gebruiken het en anderen niet. Sommigen zeggen minder bureaucratie, minder regeldruk, vereenvoudiging. Voor mij kunnen we elke taal gebruiken. Het maakt eigenlijk niet uit."

Zijn doel, zegt hij, is niet ideologisch. "Wat ik hier kom doen, is vereenvoudigen voor bedrijven en hun concurrentievermogen vergroten", zegt hij. "Want als we dat doen, keren we terug naar groei en dat geeft ons op de lange termijn welvaart in Europa."

Europees Commissaris voor Economie en Productiviteit Valdis Dombrovskis sloeg een voorzichtiger toon aan bij de presentatie van het vereenvoudigingspakket van de Commissie. "Deze vereenvoudigingsagenda gaat niet over deregulering", zegt hij. "Het gaat erom onze doelen op een slimmere en minder belastende manier te bereiken, zodat onze bedrijven, en met name ons MKB, zich kunnen richten op groei, banen, innovatie en het helpen veiligstellen van de groene en digitale transities."

Voor Warborn telt de taal minder dan het resultaat. "We hebben welvaart nodig om veel van de vraagstukken op te lossen die we op dit moment op tafel hebben", zegt hij, waaronder defensie, sociale stabiliteit en klimaat.

"Er liggen 800 amendementen" – Concurrerende prioriteiten op grote schaal

"Er liggen 800 amendementen op tafel", zegt Warborn. "Hoe pak je dat aan?" Voor hem begint het antwoord bij patroonherkenning. Niet elk amendement heeft evenveel gewicht. "In sommige gevallen hebben er maar één of twee mensen hun naam eronder gezet, en dat krijgt minder aandacht", legt hij uit. "Maar als veel mensen achter bepaalde punten staan, begrijp je dat er draagvlak is voor dat onderwerp, en daarom moeten we ons daarop richten."

De commissies die adviezen uitbrengen over het voorstel, zoals ECON en de commissie juridische zaken, spelen ook een strategische rol. "Dat is ook een goede basis", zegt hij. "Want daar heb je verschillende meerderheden. In ECON hadden we een meerderheid rechts van ons, maar in de rest hadden we een bredere meerderheid."

Die wisselende coalities suggereren dat geen enkele alliantie de uitkomst zal bepalen. In plaats daarvan zoekt Warborn naar waar voldoende overlap bestaat om tot een akkoord te komen. "Dit is waar je de balans moet vinden", zegt hij. "Dat is een van de belangrijkste onderdelen voor de volgende stap."

"Ik heb geen rode lijnen"

Warborn beschrijft zijn aanpak van de onderhandelingen in eenvoudige termen: flexibiliteit eerst. "Ik heb geen rode lijnen", zegt hij. "Maar ik heb wel een belang: kosten verlagen."

Dat belang, zo legt hij uit, bepaalt hoe hij omgaat met andere politieke groepen. "Ik ben bereid over al die punten te onderhandelen, zolang we kosten verlagen. Ik ben dus bereid toe te geven, maar ik moet ook iets terugkrijgen als er onderhandeld wordt."

Hij ziet deze openheid als een kracht, niet als een compromis. "Een zeer constructieve manier om hiermee om te gaan, is open te staan voor wat belangrijk is voor de andere groepen." Hij maakt onderscheid tussen vaste standpunten en gedeelde doelstellingen: "Ik heb geen duidelijke standpunten, maar ik heb wel duidelijke belangen."

Op de vraag of sommige grenzen toch noodzakelijk zijn, gaf hij toe dat die uiteindelijk kunnen ontstaan, maar niet van tevoren. "Aan het einde van alles moet je zeggen: oké, ik kan deze lijn niet overschrijden om deze en die reden", zegt hij. "Maar beginnen met rode lijnen, en ze zeker in de media noemen, ik weet niet zeker of dat de slimme manier van onderhandelen is."

In plaats daarvan wil hij "luisteren naar de andere politieke groepen en zien waar we de gemeenschappelijke lijnen vinden". Want in zijn visie: "Met de gemeenschappelijke lijnen bouw je een meerderheid. En dat is het belangrijkste."

"Ik vind de meerderheid om het te doen" – De pro-Europese coalitie wankelt

Een van de weinige vroege consensuspunten over het Omnibus-voorstel was een toezegging, althans in principe, tussen de Europese Volkspartij (EVP), de Groenen, de Socialisten en Democraten (S&D) en Renew Europe om een gemeenschappelijk standpunt te vinden. Maar Jörgen Warborn ziet die afstemming niet als essentieel om het voorstel erdoor te krijgen.

"Ik sluit samenwerking met andere groepen ook niet uit", zegt hij. "Want als ik dat zou doen, zouden de onderhandelingen erg moeilijk worden."

Waar anderen de centristische coalitie als noodzakelijk zien om ambitie te bewaken, houdt Warborn de deur wijd open. "Natuurlijk zou ik samenwerken met de Sociaal-Democraten, met Renew en de Groenen", zegt hij. "Maar als er geen flexibiliteit is van deze politieke groepen, dan moet ik met een andere meerderheid werken."

Welke meerderheid dat zou zijn, specificeert hij niet. "Dat zal blijken uit de onderhandelingen, natuurlijk", zegt hij. Maar hij maakte duidelijk dat verder naar rechts kijken een mogelijkheid is. "Als je sommige van die groepen bij elkaar brengt en sommigen van hen staan rechts van ons, nou ja..."

Zijn doel, zegt hij, is niet het beschermen van een coalitie. Het is het waarmaken van zijn mandaat. "Mijn doel is kosten verlagen voor bedrijven", zegt hij. "En ik vind de meerderheid om het te doen."

"Creativiteit hoort bij het rapporteurschap" – Wat het publiek niet ziet

Warborn beschrijft zijn rol als rapporteur in pragmatische termen. "Je hebt natuurlijk een sterk politiek idee van wat je wilt bereiken", zegt hij. "Maar in je rol probeer je de kloof te overbruggen en creatieve manieren te vinden om de andere politieke groepen te geven wat ze nodig hebben om het akkoord te steunen."

Dat vereist flexibiliteit en een flinke dosis improvisatie. "Creativiteit", zegt hij simpelweg, als hem wordt gevraagd wat mensen misschien niet verwachten van de functie.

Met meer dan 800 amendementen op tafel gaat het vinden van gemeenschappelijke grond minder over het vasthouden aan vaste standpunten en meer over begrijpen welke compromissen steun opleveren. "Als ik weet wat de andere politieke groepen willen, proberen we de belangen te combineren en een win-winsituatie te vinden", zegt hij. "Dan kunnen we de tekst zo bewerken dat elke politieke groep iets krijgt."

Wat er nu volgt

Het wetgevingsproces verloopt nu snel, met onderhandelingen en belangrijke beslissingen gepland voor de komende maanden. Dit is hoe de tijdlijn er momenteel uitziet:

• 27 juni – Deadline voor politieke groepen om amendementen in te dienen
  
  
• 14-15 juli – Vergaderingen van de JURI-commissie
  
  
• 1 september & 22-23 september – Aanvullende vergaderingen van de JURI-commissie
  
  
• 13 oktober – Eindstemming van de JURI-commissie over het Omnibus-voorstel
  
  
• Oktober-december – Trilogonderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie
  
  
• 30 november – EFRAG dient herziene Europese duurzaamheidsrapportagestandaarden in bij de Commissie
  
  
• December – Eindstemming in Parlement en Raad (beoogd); aanname van het Omnibus-vereenvoudigingspakket
  
  
• Begin 2026 (bij vertraging) – Mogelijke uitloop van de definitieve aannametermijn

Nu het tempo toeneemt, zal Warborns invloed alleen maar groeien. Met meer dan 800 amendementen op tafel en weken van schaduwvergaderingen voor de boeg, zal zijn vermogen om compromissen te sluiten over politieke grenzen heen bepalend zijn voor de uiteindelijke uitkomst.

Of zijn inzet voor vereenvoudiging en kostenverlaging de overhand krijgt, of wordt getemperd door concurrerende prioriteiten, wordt de komende maanden beslist. Maar één ding is duidelijk: de volgende fase van de onderhandelingen zal niet alleen het voorstel op de proef stellen, maar ook de politieke coalitie erachter. En Warborn is vastbesloten het erdoorheen te leiden.