Van grote corporaties tot lokale bedrijven: organisaties wereldwijd versnellen hun transitie naar duurzaamheid. Wat vroeger vrijwillig was, wordt steeds vaker verplicht. De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) van de EU, aangenomen in juli 2024, verplicht grote bedrijven om klimaattransitieplannen op te stellen die hun supply chains omvatten. Onder de CSRD is het rapporteren van Scope 3-emissies nu een wettelijke verplichting voor fase 1-bedrijven onder ESRS E1. En vanaf 2026 legt het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) een directe financiële kostprijs op aan koolstofintensieve import. Bedrijven worden niet langer alleen beoordeeld op hun ESG-scores, maar ook aangesproken op emissies in hun gehele waardeketen.

‍

Patagonia loopt voorop met de meest radicale oplossingen om netto nul te bereiken en het milieu te beschermen. Een paar voorbeelden: de "Don't buy this jacket"-campagne, het sluiten van winkels tussen Kerst en Nieuwjaar, of het aanwijzen van de natuur als eerste stakeholder van het bedrijf.

Amazon investeert in minder koolstofintensieve bezorgoplossingen en stapt waar mogelijk over van bestelwagens naar bakfietsen. Bovendien verwachten grote klanten steeds vaker dat hun leveranciers Scope 3-emissies rapporteren, waardoor decarbonisatie van de supply chain een commerciële noodzaak is geworden, niet alleen een milieukwestie.

‍

Toch onderschatten bedrijven ondanks alle inspanningen en bewustwording vaak hun CO2-uitstoot, waardoor ze netto nul waarschijnlijk nooit zullen bereiken. Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam toonde aan dat "tienduizenden Nederlandse bedrijven hun klimaatdoelen niet zullen halen". Nu het venster om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5-2°C snel sluit, moeten bedrijven meer aandacht besteden aan emissies uit hun supply chains en effectieve methoden toepassen om decarbonisatie te versnellen.

‍

Volgens het UN Global Compact zijn Scope 3-emissies gemiddeld goed voor meer dan 70 procent van de CO2-voetafdruk van een organisatie. CDP's supply chain-onderzoek gaat nog verder en stelt dat supply chain-emissies gemiddeld 11,4 keer hoger zijn dan de eigen operationele emissies van een bedrijf. Dit betekent dat de druk toeneemt om duurzaamheid te integreren en decarbonisatie in supply chains te stimuleren. Met de CSRD en CSDDD nu van kracht, is die druk ook wettelijk verankerd.

Dit artikel van de Coolset Academy bespreekt 9 effectieve methoden om supply chains te decarboniseren. Het begrijpen van deze methoden en kaders is ook cruciaal voor MKB-bedrijven zonder complexe supply chains, omdat zij waarschijnlijk druk zullen ondervinden van klanten die hun Scope 3-emissies willen verminderen.

‍

Hoe je je voorbereidt op netto nul CO2-uitstoot

Werken aan duurzaamheid en netto nul bereiken is geen kwestie van een dag. Het is een langetermijnuitdaging. Net als bij elk ander langetermijndoel moeten bedrijfsleiders de juiste aanpak kiezen. Voordat we ingaan op de 9 decarbonisatiemethoden, nemen we even de tijd om ons voor te bereiden.

Dit zijn de 3 stappen die elke supply chain-decarbonisatie succesvol maken.

1. Zicht krijgen op de supply chain

Deze eerste stap is essentieel voor het versnellen van CO2-reductie via de supply chain. Door hun supply chains goed te begrijpen, kunnen bedrijven "quick wins" voor decarbonisatie identificeren, de meest effectieve methoden toepassen en vooruitplannen voor moeilijker te implementeren stappen.

‍

• Begin met het identificeren van je Tier 1-leveranciers. Tier 1-leveranciers leveren bijna eindproducten of diensten aan je supply chain. Continental is bijvoorbeeld een veelvoorkomende Tier 1-leverancier in de automobielbranche.

‍

• Ga verder naar Tier 2-leveranciers (waar Tier 1-leveranciers materialen inkopen) en lager. Het duidelijk in kaart brengen van deze bedrijven en hun activiteiten is lastiger, maar probeer zoveel mogelijk inzicht te krijgen.

‍

• Laatste stap: groepeer je leveranciers. Dit kan op basis van sector, uitgaven, emissies of andere strategische maatstaven. Probeer ook je belangrijkste leveranciers te identificeren in termen van decarbonisatiemogelijkheden.

‍

2. Scope 3-emissies meten in de hele supply chain

Scope 3-emissies (ook wel supply chain-emissies genoemd) zijn alle indirecte emissies in de waardeketen van een bedrijf die niet onder Scope 2 vallen. Ze zijn het gevolg van de bedrijfsactiviteiten, maar komen voort uit bronnen die het bedrijf niet bezit of beheert.

‍

Gemiddeld is 70% van de emissies van organisaties afkomstig uit Scope 3, waardoor het voor bedrijven moeilijk is om hun werkelijke klimaatimpact te begrijpen. Daarom is het meten van de CO2-voetafdruk van je bedrijf, en specifiek het inschatten van Scope 3-emissies, essentieel om netto nul te bereiken. Dit helpt te begrijpen waar emissies vandaan komen en waar de hotspots liggen. Hier komt Coolset in beeld.

‍

Het meten van Scope 3-emissies blijft een van de grootste uitdagingen voor bedrijven van alle groottes. De beste aanpak is verschoven van op uitgaven gebaseerde schattingen naar het verzamelen van primaire, leveranciersspecifieke data. Een richting die wordt bevestigd door zowel IFRS S2 als de Europese ESRS-standaarden. Voor MKB-bedrijven kan dit proces nog steeds een uitdaging zijn, waarbij aanzienlijke financiële en menselijke middelen nodig zijn.

‍

Coolset biedt een autonoom carbon accounting-platform dat minimale menselijke input vereist om Scope 1-, 2- en 3-emissies van elk bedrijf te meten.
Onze datagedreven inzichten identificeren emissiehotspots per leverancier of uitgavencategorie.

‍

3. Een CO2-reductiedoelstelling vaststellen

Zodra je een gedetailleerde analyse van de CO2-voetafdruk van je bedrijf hebt, moet je lange- en kortetermijndoelstellingen vaststellen die aansluiten bij je duurzaamheidsactieplan.

Organisaties zoals het Science Based Targets initiative (SBTi) bieden bedrijven hulpmiddelen om strategieën voor netto nul te ontwikkelen en science-based targets te stellen. Meer dan 13.000 bedrijven hebben inmiddels science-based targets vastgesteld of zich daartoe verplicht. Aansluiting bij het GHG Protocol en het Akkoord van Parijs is cruciaal om je leveranciers mee te nemen in de decarbonisatiereis.

‍

Wat is een science-based target? Reductiedoelstellingen voor broeikasgassen (GHG) worden als 'science-based' beschouwd als ze in lijn zijn met wat de meest recente klimaatwetenschap aangeeft nodig te zijn om de doelstelling van het Akkoord van Parijs te halen: de opwarming van de aarde beperken tot 1,5°C boven pre-industriële niveaus.

‍

‍

9 decarbonisatiehefbomen om je supply chain duurzaam te maken

Publieke erkenning

Je bedrijf heeft mogelijk invloed op de branche: concurrenten letten op welke leveranciers je gebruikt of hoe je bepaalde markten hebt weten te veroveren, en klanten waarderen je waarden en letten op het imago van je bedrijf.

Bied je leveranciers de kans om van deze aandacht te profiteren. Koppel publieke erkenning, zoals persberichten, advertentiecampagnes of co-branded producten, aan behaalde CO2-reductiedoelstellingen.

‍

LET OP: Leer hoe je duurzaamheid effectief communiceert.

‍

Bijscholing

Bedrijfsleiders en hun teams die een basistraining in duurzaamheid volgen, behalen hun doelen doorgaans tegen lagere kosten en stralen meer geloofwaardigheid uit naar investeerders en talent.

Deel bronnen en trainingsmateriaal met je leveranciers en organiseer gerichte workshops om bewustwording te stimuleren.

‍

Peer benchmarking

Je leveranciers opereren waarschijnlijk in een concurrerende omgeving en houden hun concurrenten in de gaten. Bied hen een scoremodel dat hun prestaties vergelijkt met die van concurrenten op basis van CO2-uitstoot. Dit motiveert hen om een decarbonisatieplan te implementeren om concurrerend te blijven.

‍

Betalen voor prestaties

Bied financiële prikkels aan leveranciers die specifieke emissiereductiedoelstellingen behalen. Financiële beloningen stimuleren doorgaans een snellere decarbonisatie van de supply chain, maar het kan tijd kosten om deze methode door grote supply chains heen te implementeren.

‍

Langetermijninvestering

Decarbonisatie is een langetermijnproces en bedrijven bereiken netto nul niet van de ene op de andere dag. Daarom is het essentieel om leveranciers langetermijnzekerheid en beloningen te bieden, gekoppeld aan hun decarbonisatiesucces.

Dit kan vele vormen aannemen: directe investeringen in leveranciers, joint ventures, preferentiële betalingsvoorwaarden of vooruitbetalingen.

‍

Decarbonisatiecriteria in inkoop

Het wordt sterk aanbevolen dat de teams voor Duurzaamheid en Inkoop nauw samenwerken om de kans op succesvolle decarbonisatie te vergroten. Deze methode belichaamt dat principe bij uitstek. Voor een uitgebreide handleiding, zie hoe je duurzame inkooppraktijken implementeert om Scope 3-emissies te verminderen.

Het opnemen van een criterium in het leveranciersselectieproces dat leveranciers beoordeelt op hun CO2-reductieresultaten, biedt een duidelijke prikkel om de supply chain te decarboniseren. Door deze praktijk breed in te voeren, zorg je er niet alleen voor dat leveranciers hun uitstoot verminderen, maar ook dat de emissies in je supply chain op termijn vanzelf dalen.

‍

Verplichte CO2-rapportage

Het verplicht stellen van CO2-rapportage door leveranciers, ook zonder prestatiecontracten, is een effectieve manier om een hoge standaard voor klimaatrapportage en decarbonisatie in de branche te zetten. Dit is niet langer alleen een best practice. Onder de CSRD zijn grote EU-bedrijven nu wettelijk verplicht om Scope 3-emissies te rapporteren, en de CSDDD breidt due diligence-verplichtingen uit over de gehele waardeketen. Tegelijkertijd betekent de financiële fase van CBAM (vanaf 2026) dat koolstofintensieve import directe kosten met zich meebrengt, wat leveranciers een concrete financiële reden geeft om te decarboniseren.

‍

‍

CO2-beprijzing

Na het inschatten van de CO2-voetafdruk van de producten van je leveranciers, pas je een koolstofkostprijs toe die de leverancier benadeelt wanneer hun producten koolstofintensief zijn. Deze methode legt de verantwoordelijkheid voor decarbonisatie bij de leveranciers en dwingt hen hun CO2-uitstoot te verminderen. De implementatie kan echter uitdagender zijn.

‍

Contractbeëindiging

Leveranciers worden gestimuleerd om hun decarbonisatiedoelen te halen, op straffe van het verliezen van hun contract. Als ze niet voldoen aan de decarbonisatievereisten, worden overeenkomsten met leveranciers beëindigd.

‍

Hoe je decarbonisatie concreet doorvoert in je supply chain

De juiste decarbonisatiehefbomen kiezen

Elke decarbonisatiemethode vereist andere middelen om te implementeren en verschilt in impact. Bovendien variëren de impact en de implementatiegemak per branche. Weten welke hefbomen je wanneer inzet, is cruciaal bij de transitie naar netto nul emissies in de supply chain.

Omdat MKB-bedrijven niet de tijd en middelen hebben om te experimenteren, biedt onderstaande grafiek schattingen van de implementatiegemak en impact per decarbonisatiemethode:

‍

‍

Om emissies via de supply chain effectief te verminderen, moeten bedrijven zo snel mogelijk de decarbonisatiemethoden uit het groene gebied implementeren. We zien dat de meeste hefbomen in dit gebied, "Eenvoudigst te implementeren, Meest impactvol", inkoop-gerelateerd zijn. Dit onderstreept het belang van samenwerking tussen Duurzaamheid en Inkoop.

‍

Methoden zoals "Bijscholing" worden beschouwd als "quick wins" omdat ze relatief eenvoudig te implementeren zijn en bewustwording en transparantie in de supply chain bevorderen, waardoor een solide basis wordt gelegd voor toekomstige decarbonisatie.

‍

Tot slot moeten bedrijven meer aandacht besteden aan de moeilijker te implementeren methoden, zodat ze vooruit kunnen plannen en kunnen anticiperen op hoe deze in de nabije toekomst worden ingezet. Ze zijn immers essentieel voor het bereiken van netto nul emissies.

‍

Bron:

WBCSD, PwC. "Incentives for Scope 3 supply chain decarbonization: accelerating implementation". November 2022

‍