De verordening maakt deel uit van de Europese Green Deal en reageert op een van de grootste milieudrijvers van klimaatverandering: wereldwijde ontbossing. Tussen 1990 en 2020 ging meer dan 420 miljoen hectare bos verloren, een oppervlakte groter dan de hele EU. Het grootste deel van dit verlies werd veroorzaakt door landbouwuitbreiding die samenhangt met een handvol grondstoffen, waaronder de grondstoffen die nu onder de EUDR vallen.

Naarmate toeleveringsketens zich over grenzen uitstrekken en complexer worden, nemen de risico's rond ontbossing en illegale inkoop toe. De EUDR pakt dit aan met een eenduidig, afdwingbaar kader dat bedrijven direct verantwoordelijk maakt voor het verifiëren van de herkomst van hun producten.

Waarom dit relevant is voor jouw bedrijf

Als je producten die onder de EUDR vallen inkoopt, produceert of verkoopt in de EU, moet je aantonen waar je producten vandaan komen en bewijzen dat ze voldoen aan strenge milieu- en wettelijke normen. Deze gids helpt je die beoordeling te maken en legt uit wat compliance inhoudt voor jouw branche en rol.

Let op: In december 2025 heeft de EU formeel Verordening (EU) 2025/2650 aangenomen, die de toepassingsdatum van de EUDR uitstelt naar 30 december 2026 voor grote en middelgrote operators, en naar 30 juni 2027 voor kleine operators (minder dan 50 werknemers en minder dan €10 miljoen omzet in relevante producten). De verordening introduceert ook vereenvoudigde verplichtingen voor micro- en kleine primaire operators en verwijdert bepaalde gedrukte producten uit het toepassingsgebied.

{{custom-cta}}

Wie wordt geraakt door de EUDR?

Hoe je activiteit in de toeleveringsketen je EUDR-rol bepaalt

De EUDR maakt onderscheid tussen twee kernactiviteiten op de markt. De juridische definities klinken misschien technisch, maar dit is wat ze in de praktijk betekenen:

• In de handel brengen: Je brengt een product in de handel als je het als eerste op de EU-markt introduceert, door het te importeren van buiten de EU of door het binnen de EU te produceren en te koop aan te bieden.
• Op de markt aanbieden: Je biedt een product op de markt aan als het al in de handel is gebracht op de EU-markt en jij het verkoopt of distribueert. Dit geldt voor groothandelaren en retailers die inkopen bij EU-gevestigde leveranciers.

Op basis van deze activiteiten vallen bedrijven in een van twee rollen:

• Operators: Bedrijven die gereguleerde producten op de EU-markt brengen of ze buiten de EU exporteren. Dit omvat importeurs, EU-fabrikanten en exporteurs.
• Handelaren: Bedrijven die gereguleerde producten kopen en verkopen die al op de EU-markt zijn gebracht. Dit omvat distributeurs en retailers die binnen de EU inkopen.

Let op: De wijzigingen die door het Europees Parlement zijn aangenomen in november 2025 werden afgerond via trilogonderhandelingen en formeel aangenomen als Verordening (EU) 2025/2650 in december 2025. Deze wijzigingen zijn nu juridisch bindend en zijn op 26 december 2025 in werking getreden.

Hoe de bedrijfsomvang je EUDR-verplichtingen beïnvloedt

Je wordt beschouwd als een MKB-bedrijf (midden- en kleinbedrijf) als je aan twee van de volgende drie criteria voldoet:

• Minder dan 250 werknemers
• Jaarlijkse omzet onder €50 miljoen
• Jaarlijks balanstotaal onder €25 miljoen

Grote bedrijven overschrijden deze drempelwaarden en hebben volledige due diligence-verplichtingen, zowel als operator als als handelaar, terwijl kleine operators profiteren van een vereenvoudigd proces.

Het is essentieel om je rol per producttype en transactie te begrijpen om je verplichtingen te bepalen. Als je je rol al hebt vastgesteld, lees dan hoe je stap voor stap aan de EUDR voldoet.

Parlementaire wijzigingen voor het MKB (november 2025):

Onder Verordening (EU) 2025/2650 is de compliance-deadline voor kleine operators (minder dan 50 werknemers, minder dan €10 miljoen relevante omzet) 30 juni 2027. Micro- en kleine primaire operators kunnen een eenmalige vereenvoudigde verklaring indienen (in plaats van een DDS), postcodes gebruiken in plaats van precieze geolocatiecoördinaten, en zijn niet langer verplicht om DDS-nummers door te geven aan de volgende schakel in de keten.

Hoe bepaal je je rol onder de EUDR?

Om je rol onder de EUDR te bepalen, doorloop je de volgende stappen voor elk van je producten:

Kernverantwoordelijkheden per rol

Je verplichtingen onder de EUDR hangen af van drie factoren: 1) je rol in de toeleveringsketen (operator of handelaar), 2) je bedrijfsomvang (MKB of niet-MKB), en 3) of je als eerste in de keten staat of verder stroomafwaarts.

Let op: In december 2025 werd Verordening (EU) 2025/2650 formeel aangenomen, waarmee deadlineverlenging en vereenvoudigde verplichtingen voor kleine operators en bepaalde stroomafwaartse handelaren werden bevestigd. Deze wijzigingen zijn nu van kracht. De Europese Commissie moet ook een vereenvoudigingsrapport presenteren vóór 30 april 2026.

Niet-MKB operators als eerste schakel in de keten

Grote bedrijven die producten die onder de EUDR vallen voor het eerst importeren, produceren of exporteren, dragen de meest uitgebreide verantwoordelijkheden. Deze bedrijven moeten voor elk product volledige due diligence uitvoeren voordat het de EU-markt betreedt of verlaat (artikel 8). Dit omvat het verzamelen van geolocatiegegevens en het verifiëren dat het product legaal is geproduceerd en vrij is van ontbossing (artikel 9), het beoordelen en beperken van risico's (artikelen 10 en 11), en het indienen van een DDS via het EU-informatiesysteem (artikel 3).

Daarnaast moeten ze hun due diligence-systeem jaarlijks herzien en publiekelijk rapporteren over hun inspanningen (artikel 12). Alle documentatie moet minimaal vijf jaar worden bewaard (artikel 12).

Voorbeeld: Een Italiaans bedrijf dat hout uit Brazilië importeert om vloeren te produceren in de EU kwalificeert als operator. Omdat het het product voor het eerst op de EU-markt brengt, moet het volledige due diligence uitvoeren en een DDS indienen. Bekijk onze EUDR-rapportagegids voor operators voor een stapsgewijze uitleg.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): Deze groep behoudt volledige due diligence-verplichtingen. De compliance-deadline is 30 december 2026.

MKB-operators als eerste schakel in de keten

Kleine en middelgrote ondernemingen die producten die onder de EUDR vallen importeren of produceren, moeten ook due diligence uitvoeren bij het in de handel brengen van een nieuw product (artikel 8). Hun verplichtingen omvatten het verzamelen van geolocatiegegevens en het verifiëren van legaliteit (artikel 9), het beoordelen en beperken van risico's (artikelen 10 en 11), het indienen van een DDS (artikel 12), en het onderhouden van hun interne due diligence-systeem (artikel 12). Ze moeten relevante documentatie vijf jaar bewaren, maar zijn niet verplicht jaarlijkse rapporten te publiceren (artikel 12).

Let op: MKB-status vrijstelt bedrijven niet van due diligence-verplichtingen bij het in de handel brengen van een product.

Voorbeeld: Een MKB-bedrijf dat cacaobonen importeert van buiten de EU en cacaopoeder produceert, moet due diligence uitvoeren en een DDS indienen.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): Kleine operators hebben tot 30 juni 2027 om te voldoen. Micro- en kleine primaire operators (in een laagrisicland) hoeven slechts een eenmalige vereenvoudigde verklaring in te dienen in plaats van een DDS. Lees onze speciale gids voor MKB-rapportage voor een volledig overzicht van de verplichtingen.

Niet-MKB operators verder in de keten

Zelfs als een bedrijf werkt met materialen die al stroomopwaarts door een DDS zijn gedekt, moet het toch aan bepaalde compliance-vereisten voldoen als het die materialen omzet in nieuwe producten en deze op de markt brengt. In deze gevallen moet het bedrijf verifiëren dat de stroomopwaartse due diligence correct is uitgevoerd (FAQ 3.4), een nieuwe DDS indienen die verwijst naar de stroomopwaartse DDS en het verificatienummer bevat (FAQ 3.4), een intern due diligence-systeem onderhouden (artikel 12), en documentatie minimaal vijf jaar bewaren (artikel 12).

Voorbeeld: Een grote meubelproducent die hout gebruikt van een EU-zagerij moet zijn eigen DDS indienen bij het op de markt brengen van afgewerkte meubels, ook al was het ruwe materiaal al gedekt door een DDS.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): Er zijn geen specifieke wijzigingen aangebracht voor deze groep; de volledige verantwoordelijkheden blijven van kracht.

MKB-operators verder in de keten

Wanneer MKB-bedrijven inputs gebruiken die al stroomopwaarts zijn beoordeeld, richt hun rol zich op traceerbaarheid in plaats van het herhalen van due diligence. Ze zijn niet verplicht een nieuwe DDS in te dienen voor de gedekte componenten. Ze moeten echter DDS-referentienummers en verificatiecodes bewaren en doorgeven (FAQ 3.5), deze opnemen in douaneaangiften bij export (FAQ 3.5), en ze op verzoek delen met klanten of autoriteiten (FAQ 3.5). Als ze op de hoogte raken van non-compliance, zijn ze verplicht autoriteiten onmiddellijk te informeren. Nieuwe inputs die nog niet eerder zijn gedekt, moeten door due diligence worden beoordeeld en worden gedocumenteerd in een nieuwe DDS (artikel 8).

Voorbeeld: Een MKB-bedrijf dat cacaobonen koopt die al gedekt zijn door een DDS, kan bij de verkoop van chocoladeproducten vertrouwen op de stroomopwaartse documentatie, maar moet ervoor zorgen dat eventuele aanvullende cacaoinputs voldoen aan de EUDR-vereisten.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): MKB-bedrijven in deze rol zijn niet langer verplicht DDS-nummers door te geven, tenzij ze de eerste stroomafwaartse operator zijn. Dit vermindert de administratieve last in meerstapsketens.

Niet-MKB handelaren

Grote distributeurs en retailers die gereguleerde producten verkopen die al op de markt zijn gebracht, moeten ook voldoen. Deze handelaren zijn verantwoordelijk voor het verifiëren dat de stroomopwaartse due diligence correct is uitgevoerd (FAQ 3.4), het indienen van een nieuwe DDS die verwijst naar de bestaande DDS en het verificatienummer (FAQ 3.4), het onderhouden van een systeem dat deze verificatie ondersteunt (artikel 12), en het bewaren van alle documentatie gedurende minimaal vijf jaar (artikel 12).

Voorbeeld: Een grote supermarkt die chocolade verkoopt die door een ander bedrijf is geproduceerd, moet zijn eigen DDS indienen met verwijzing naar de DDS van de fabrikant, ook al is het product al op de EU-markt gebracht.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): Onder de definitieve verordening zijn alleen bedrijven die een product voor het eerst op de EU-markt brengen verplicht een DDS in te dienen. Stroomafwaartse niet-MKB handelaren zijn verantwoordelijk voor traceerbaarheid en administratie, maar zijn niet langer verplicht hun eigen DDS in te dienen.

MKB-handelaren

MKB-bedrijven die gereguleerde producten distribueren die al op de markt zijn gebracht, hebben de lichtste verplichtingen. Ze zijn niet verplicht due diligence uit te voeren of een DDS in te dienen. Ze moeten echter DDS-referenties van hun leveranciers verkrijgen en bewaren (artikel 5), deze informatie op verzoek doorgeven aan klanten of autoriteiten (artikel 5), en transactiegegevens minimaal vijf jaar bewaren (artikel 5). Als ze non-compliance vermoeden, moeten ze autoriteiten onmiddellijk informeren (artikel 5).

Voorbeeld: Een kleine Duitse groothandelaar die koffie koopt van een EU-gevestigde importeur en deze doorverkoopt aan lokale koffiebranderijen kwalificeert als MKB-handelaar. Het bedrijf hoeft geen due diligence uit te voeren, maar moet de stroomopwaartse DDS-referentie opslaan en delen.

Lees onze speciale gids voor EUDR-rapportage voor handelaren om te begrijpen wat je moet documenteren, bewaren en indienen.

Belangrijk:

Onder Verordening (EU) 2025/2650 (die voortbouwt op het voorstel van oktober 2025) delen MKB- en niet-MKB-handelaren dezelfde vereenvoudigde verantwoordelijkheden. Alle handelaren moeten:

• DDS- of verklaringsidentificatoren van hun leveranciers verzamelen en opslaan,
• Traceerbaarheidsdossiers minimaal vijf jaar bewaren, en
• Deze informatie op verzoek doorgeven aan klanten of autoriteiten.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): MKB-handelaren zijn niet langer verplicht DDS-referenties door te geven aan klanten als ze niet de eerste stroomafwaartse operator zijn. Ze moeten ze wel nog steeds opslaan en meewerken aan controles.

Bedrijven met een dubbele rol

Sommige bedrijven treden op als zowel operator als handelaar, afhankelijk van de transactie. Bij het importeren of produceren van producten die onder de EUDR vallen, zijn ze operator en moeten ze volledige due diligence uitvoeren. Bij het doorverkopen van goederen die al op de markt zijn gebracht door een andere EU-entiteit, zijn ze handelaar en alleen verantwoordelijk voor traceerbaarheid.

Voorbeeld: Een Poolse meubelproducent die hout importeert uit Indonesië is operator en moet volledig voldoen. Als datzelfde bedrijf ook afgewerkte houten panelen koopt van een Franse leverancier en deze doorverkoopt, treedt het op als handelaar voor die specifieke transactie.

Bevestigd (Verordening 2025/2650): Er zijn geen specifieke wijzigingen van toepassing op bedrijven met een dubbele rol, maar ze moeten elke activiteit afzonderlijk beoordelen om te bepalen of vereenvoudigingen voor kleine operators of DDS-vrijstellingen van toepassing zijn.

{{product-tour-injectable}}

Brancheoverzicht: welke branches worden geraakt?

De EUDR richt zich op zeven grondstoffen die sterk worden gelinkt aan ontbossing:

Rundvee, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en hout.

Maar de verordening gaat verder dan ruwe materialen. Elk product dat is opgenomen in Bijlage I valt onder de EUDR, ongeacht of het rauw, verwerkt of afgewerkt is. Voor de volledige lijst, zie ons productoverzicht per branche. Dit omvat alles van chocolade en banden tot houten meubels en lederproducten. Let op: Verordening (EU) 2025/2650 heeft bepaalde gedrukte producten (boeken, kranten, gedrukte afbeeldingen) uit het toepassingsgebied verwijderd vanwege hun beperkte ontbossingsrisico.

Als een grondstof wordt omgezet in een product met een andere HS-code, bijvoorbeeld het omzetten van sojabonen in sojaschroot of houten planken in houten stoelen, wordt het beschouwd als een nieuw product onder de EUDR. Dit activeert nieuwe due diligence-vereisten, ook als de oorspronkelijke grondstof al was beoordeeld.

Voorbeelden van EUDR-gereguleerde goederen per branche

Hieronder bespreken we de zeven grondstoffen met praktijkvoorbeelden, toepassingen en branchespecifieke risico's om je te helpen beoordelen wat relevant is in jouw toeleveringsketen.

Bijzondere gevallen en veelvoorkomende misverstanden

Samengestelde producten
Als een product meerdere EUDR-grondstoffen bevat, is due diligence mogelijk alleen vereist voor de grondstof die is gekoppeld aan de definitieve HS-code van het product.

Voorbeeld: Chocoladerepen (HS 1806) vallen onder cacao, niet onder palmolie, ook al zijn beide ingrediënten aanwezig.

Gerecycled materiaal
Producten die volledig zijn gemaakt van gerecycled of afvalmateriaal (zoals 100% gerecycled papier) vallen niet onder de EUDR. Elk deel dat nieuw ingekocht materiaal bevat, ook in kleine hoeveelheden, moet echter nog steeds worden getraceerd en geverifieerd.

Verpakking
Houten of papieren verpakkingen vallen binnen het toepassingsgebied als ze als product worden verkocht. Als ze alleen worden gebruikt om een ander artikel te verzenden, vallen ze buiten het toepassingsgebied.

Voorbeeld:

• Houten krat verkocht als zelfstandig product → binnen toepassingsgebied
• Zelfde krat alleen gebruikt voor het vervoer van koffie → buiten toepassingsgebied

Wat gebeurt er als je niet voldoet?

De EUDR is niet vrijblijvend. Voor een gedetailleerd overzicht van hoe compliance en handhaving in de praktijk werken, zie onze speciale gids. Als je bedrijf niet aan zijn verplichtingen voldoet, kunnen de gevolgen direct en kostbaar zijn.

Ten eerste komen je producten niet op de markt. Zonder een geldige DDS blokkeren douaneautoriteiten je zending. Zelfs als een DDS is ingediend, maakt elk geïdentificeerd risico dat niet volledig is beperkt het illegaal om dat product op de EU-markt te brengen. In de praktijk betekent dit dat zendingen aan de grens kunnen worden tegengehouden of van de schappen worden gehaald.

Eenmaal op de markt kunnen niet-conforme goederen in beslag worden genomen. EU-lidstaten hebben de bevoegdheid om producten die zijn gekoppeld aan ontbossing of onvoldoende due diligence te inspecteren, terug te trekken of te vernietigen. Ze kunnen ook verdere verkoop stopzetten of bedrijfsactiviteiten die verband houden met die goederen tijdelijk opschorten. Een partij hout die is gekoppeld aan illegale houtkap kan bijvoorbeeld in beslag worden genomen terwijl de rest wordt geblokkeerd voor verkoop totdat corrigerende maatregelen zijn genomen.

Financiële sancties zijn aanzienlijk. Afhankelijk van de lidstaat kunnen ernstige of herhaalde overtredingen leiden tot boetes van maximaal 4% van je EU-omzet, met aanvullende sancties voor elke niet-conforme zending. In gevallen van fraude, zoals het indienen van valse documenten, kan strafrechtelijke vervolging van toepassing zijn.

Zelfs zonder formele sancties is operationele verstoring een reëel risico. Bedrijven die inkopen uit hoogrisicogebieden worden regelmatig geïnspecteerd. Als documentatie onvolledig is of wordt gemarkeerd, zijn vertragingen, extra kosten en mogelijk contractverlies te verwachten. Deze neveneffecten, van gemiste leveringstermijnen tot ontevreden klanten, kunnen snel oplopen.

Tot slot zijn er de reputatiekosten. EUDR-compliance wordt snel een basisvereiste in contracten en inkoopprocessen. Tekortschieten kan relaties beschadigen, ongewenste media-aandacht aantrekken en leiden tot kritisch onderzoek door ngo's, consumenten en investeerders.

Wijzigende handhavingstermijnen

Onder Verordening (EU) 2025/2650 zijn handhavingsbevoegdheden, waaronder inspecties, inbeslagnames en boetes, van toepassing vanaf het moment dat de verplichtingen ingaan: 30 december 2026 voor grote operators en handelaren, en 30 juni 2027 voor kleine operators. Er is geen overgangsperiode opgenomen. Bedrijven moeten hun compliance-systemen ruim voor deze deadlines voorbereiden.

Volgende stappen

Je EUDR-verplichtingen begrijpen is slechts de eerste stap. De volgende stap is het toepassen van het kader op je eigen activiteiten.

Begin met het identificeren welke van je producten binnen het toepassingsgebied van de verordening vallen. Breng je een product voor het eerst op de EU-markt, door het te importeren of binnen de EU te produceren? Zet je een grondstof om in iets nieuws met een andere HS-code? Verkoop je goederen door die al op de EU-markt zijn gebracht door een andere EU-gevestigde leverancier? En kwalificeer je als MKB, of overschrijd je de drempelwaarden die een groot bedrijf definiëren?

Het beantwoorden van deze vragen verduidelijkt je rol, of je nu optreedt als operator of als handelaar, en bepaalt je specifieke verplichtingen. Dat kan betekenen dat je volledige due diligence uitvoert en een DDS indient, of dat je ervoor zorgt dat je traceerbaarheidsdocumentatie bewaart en doorgeeft.

Zodra je rol duidelijk is, kun je beginnen met het opbouwen van de interne systemen, leveranciersworkflows en documentatieprocessen die nodig zijn om compliant te blijven. Onze risicobeoordelingsgids en gids voor het verzamelen van leveranciersgegevens kunnen je helpen deze workflows op te zetten.

Bij Coolset helpen we bedrijven EUDR-compliance te vereenvoudigen door traceerbaarheid uitvoerbaar te maken. Of je nu net begint of je voorbereidt op volledige implementatie, ons platform is ontworpen om elke stap van het proces te ondersteunen.

Coolsets EUDR-product helpt bedrijven de juiste gegevens te verzamelen, te controleren op ontbossingsrisico's en Due Diligence Statements in te dienen, zonder leveranciers achterna te hoeven zitten of te werken in complexe spreadsheets. Met Coolset kunnen bedrijven product- en ordergegevens importeren vanuit je ERP, documenten opvragen bij leveranciers en alles op één plek bijhouden. Het systeem markeert ontbrekende of risicovolle zendingen en genereert auditklare DDS-bestanden die het verplichte EU TRACES-formaat volgen.

Voldoe aan de EUDR met Coolsets platform hier.

Update juni 2026: Nieuwe operatorcategorieën en wijzigingen in het toepassingsgebied

Verordening (EU) 2025/2650 (december 2025) introduceerde twee belangrijke wijzigingen in wie moet voldoen en hoe, die beide van invloed zijn op het roloverzicht in dit artikel.

Micro- of kleine primaire operators. Er is een nieuwe compliance-categorie gecreëerd voor micro- of kleine ondernemingen gevestigd in landen die onder de EUDR als laagrisico zijn geclassificeerd en die zelf relevante grondstoffen hebben geteeld, geoogst, gehouden of verkregen. Deze operators, voornamelijk boeren en bosbouwers, zijn niet verplicht voor elke zending een Due Diligence Statement in te dienen. In plaats daarvan dienen ze een eenmalige vereenvoudigde verklaring in bij het EUDR-informatiesysteem. Ze mogen ook een postadres gebruiken in plaats van precieze GPS-coördinaten, mits dit duidelijk overeenkomt met de geografische locatie van de relevante percelen of het bedrijf. Coöperaties en verenigingen kunnen namens hun leden vereenvoudigde verklaringen indienen wanneer zij optreden als de plaatsende entiteit.

Stroomafwaartse operators. Artikel 2(15b) heeft de categorie stroomafwaartse operator formeel geïntroduceerd. Een stroomafwaartse operator brengt op de markt of exporteert relevante producten die zijn gemaakt met producten die al gedekt zijn door een DDS of vereenvoudigde verklaring. Deze partijen dienen geen eigen DDS in, voeren geen due diligence uit en hoeven niet na te gaan of due diligence stroomopwaarts is uitgevoerd. Niet-MKB stroomafwaartse operators moeten zich registreren in het EUDR-informatiesysteem. Hun voornaamste verplichting is het passief verzamelen en bewaren van referentienummers van hun directe stroomopwaartse leverancier.

Update toepassingsgebied producten (concept, nog niet bindend). De Commissie publiceerde op 4 mei 2026 een concept Gedelegeerde Handeling met voorgestelde aanpassingen aan Bijlage I. Producten die worden voorgesteld voor verwijdering zijn onder meer runderleer (HS 4101, 4104, 4107) en vernieuwde banden. Producten die worden voorgesteld voor toevoeging zijn onder meer oplosbare koffie (HS 2101 11 00) en bepaalde palmoliederivaten, waaronder zeep gemaakt met palmolie (HS 3401 11 en 3401 20). Dit concept bevindt zich momenteel in een openbare feedbackperiode en is nog geen bindend recht.