De dubbele materialiteitsanalyse (DMA) is het verplichte startpunt voor CSRD-compliance. Het bepaalt welke duurzaamheidsonderwerpen materieel zijn voor jouw organisatie, en dat bepaalt op zijn beurt de volledige reikwijdte van je ESRS-rapportage. Zonder een volledige en verdedigbare DMA weet je niet wat je moet rapporteren en kun je je rapportagekeuzes niet verantwoorden aan een auditor.

Deze stap-voor-stap handleiding legt uit hoe je een dubbele materialiteitsanalyse uitvoert voor CSRD in 2026, inclusief de vereenvoudigingen die zijn geïntroduceerd door de Omnibus I-richtlijn en de gewijzigde ESRS.

Wat er in 2026 verandert voor de DMA

De Omnibus I-richtlijn en het ESRS-vereenvoudigingsproces van EFRAG hebben een aantal wijzigingen doorgevoerd die relevant zijn voor de DMA:

• De top-down benadering van de DMA wordt nu expliciet aangemoedigd: organisaties kunnen beginnen met impacts op brancheniveau en van daaruit verfijnen, in plaats van elk onderwerp van nul af aan te beoordelen
• De materialiteitsdrempels zijn verduidelijkt om te focussen op werkelijk significante impacts, risico's en kansen, in plaats van uitputtende dekking
• De vereiste voor stakeholdersbetrokkenheid blijft bestaan, maar het proces is vereenvoudigd voor kleinere organisaties die onder de scope vallen
• De gewijzigde ESRS vermindert het aantal verplichte datapunten, waardoor minder onderwerpen hoeven te worden gerapporteerd, ook als ze als materieel zijn beoordeeld

Voor een volledig overzicht van wat er in de ESRS is veranderd, zie onze gids over de gewijzigde ESRS onder Omnibus.

Stap 1: Begrijp het DMA-kader

Dubbele materialiteit vereist dat je duurzaamheidsonderwerpen vanuit twee invalshoeken beoordeelt:

• Impactmaterialiteit (inside-out): Hoe de activiteiten, toeleveringsketen en producten van jouw organisatie mensen en het milieu beïnvloeden
• Financiële materialiteit (outside-in): Hoe duurzaamheidskwesties financiële risico's of kansen creëren voor jouw organisatie

Een onderwerp is materieel als het op een van beide dimensies significant is. Onderwerpen die op beide dimensies materieel zijn, zijn dubbel materieel.

Stap 2: Breng het ESRS-onderwerplandschap in kaart

Begin met de volledige lijst van ESRS-onderwerpen: E1–E5 (milieu), S1–S4 (sociaal) en G1 (governance). Documenteer voor elk onderwerp:

• De specifieke subonderwerpen en sub-subonderwerpen die door de ESRS worden behandeld
• Welke impacts jouw organisatie heeft op elk onderwerp via eigen activiteiten en de waardeketen
• Welke financiële risico's of kansen het onderwerp creëert voor jouw organisatie

Het gebruik van een gestructureerde template voor deze mapping voorkomt lacunes en maakt het proces controleerbaar.

Stap 3: Voer stakeholdersbetrokkenheid uit

ESRS 1 vereist dat organisaties aantonen dat hun DMA de input van stakeholders weerspiegelt. Stakeholders omvatten interne stakeholders (medewerkers, management, bestuur), externe stakeholders die worden beïnvloed door jouw activiteiten, en investeerders of kredietverstrekkers met financiële belangen.

Betrokkenheid kan verschillende vormen aannemen: workshops, enquêtes, interviews of raadpleging van vertegenwoordigers van stakeholders. Documenteer de betrokkenheid: wie is geraadpleegd, wanneer, welke input zij hebben gegeven en hoe dit jouw materialiteitsconclusies heeft beïnvloed.

Stap 4: Beoordeel impactmaterialiteit

Beoordeel voor elk onderwerp of jouw organisatie materiële impacts heeft. De beoordelingscriteria onder ESRS 1 omvatten:

• Schaal: Hoe ernstig is de impact?
• Reikwijdte: Hoeveel mensen of hoeveel van het milieu wordt beïnvloed?
• Onherstelbaarheid: Hoe moeilijk is het om de impact terug te draaien?
• Waarschijnlijkheid: Voor potentiële impacts: hoe waarschijnlijk is het dat ze zich voordoen?

Documenteer je scores voor elk onderwerp en de onderbouwing achter je conclusies.

Stap 5: Beoordeel financiële materialiteit

Beoordeel voor elk onderwerp of het financiële risico's of kansen creëert. Overweeg:

• Transitierisico's: regelgevende, markt-, technologie- en reputatierisico's als gevolg van de transitie naar een duurzame economie
• Fysieke risico's: klimaatgerelateerde fysieke impacts op activa, activiteiten of toeleveringsketens
• Kansen: kostenbesparingen, nieuwe markten, verbeterde toegang tot kapitaal

Beoordeel de significantie in termen van potentiële financiële omvang en waarschijnlijkheid over relevante tijdshorizonten.

Stap 6: Pas drempelwaarden toe en bepaal materiële onderwerpen

Een onderwerp is materieel als het de significantiedrempel haalt op de impact- of financiële dimensie. Documenteer je drempelwaardenmethodologie en pas deze consistent toe op alle onderwerpen.

Het resultaat is een lijst van materiële onderwerpen die de reikwijdte van je ESRS-rapportage bepaalt. Onderwerpen die als niet-materieel zijn beoordeeld, moeten kort worden gedocumenteerd met onderbouwing, want auditors zullen vragen waarom ze zijn uitgesloten.

Stap 7: Koppel materiële onderwerpen aan ESRS-standaarden

Vertaal je materiële onderwerpen naar de toepasselijke ESRS-standaarden en openbaarmakingsvereisten. Dit is de brug tussen de DMA en je dataverzamelingsplan.

Stap 8: Documenteer alles

De DMA-documentatie is zelf een openbaarmakingsvereiste onder ESRS 1. Je moet kunnen aantonen welk proces je hebt gevolgd, welke input je hebt ontvangen en wat de onderbouwing is voor je conclusies. Deze documentatie vormt ook de basis voor de beoordeling door je auditor.

Je DMA in de loop van de tijd bijhouden

De DMA moet jaarlijks worden herzien. Naarmate je bedrijf verandert, verwachtingen van stakeholders evolueren of nieuwe regelgeving ontstaat, kunnen de materiële onderwerpen voor jouw organisatie verschuiven. Documenteer eventuele wijzigingen en de onderbouwing voor het bijwerken van je materialiteitsconclusies van jaar tot jaar.

Hoe Coolset de DMA ondersteunt in 2026

Coolset biedt een gestructureerde DMA-workflow die duurzaamheidsteams door elke stap begeleidt, van onderwerpsmapping en stakeholdersbetrokkenheid tot materialiteitsscoring en ESRS-mapping. Het platform weerspiegelt de bijgewerkte ESRS-vereisten na de Omnibus I-richtlijn en genereert gedurende het hele proces auditklare documentatie. Voor een overzicht van de CSRD-compliance roadmap, zie onze gids over de CSRD-compliance roadmap. Boek een demo om het in actie te zien.