De brief van Commissaris Jessika Roswall heeft de tijdlijn van de EU-ontbosseringsverordening (EUDR) opnieuw in het ongewisse gebracht. Bij Coolset volgen we elke ontwikkeling op de voet, zodat je precies weet wat dit betekent en wat het niet betekent.

In haar brief aan het Europees Parlement en de Raad stelde Commissaris Roswall voor de EUDR met één jaar uit te stellen. Ze schreef: "It is not possible to have sufficient guarantees that the IT system will be able to sustain the level of the expected load."

Het is een handige verklaring, en een die bijdraagt aan bestaande zorgen over een trend in Brussel om abrupt de eigen tijdlijnen te wijzigen.

Het is belangrijk te benadrukken dat er juridisch gezien niets is veranderd. Een brief, ook van een Commissaris, is nog altijd slechts een brief. Om werkelijkheid te worden, moet het voorstel nog door de gewone wetgevingsprocedure: besproken en gestemd door zowel het Europees Parlement als de Raad van de EU. Dat proces speelt zich waarschijnlijk af in het najaar, met een definitieve beslissing verwacht in december.

De context is belangrijk. Het uitstel van vorig jaar werd op andere gronden gerechtvaardigd, voornamelijk het gebrek aan richtsnoeren en benchmarkingdata per land. Deze keer ligt de focus op het IT-systeem van de Commissie. Sommige parlementsleden zijn mogelijk minder bereid een nieuw uitstel te accepteren, zeker als ze twijfelen aan de belofte van de Commissie. Uitstellen verliezen immers snel geloofwaardigheid als ze de problemen die ze zouden moeten oplossen niet daadwerkelijk aanpakken.

Lees ons vervolgstuk "EUDR Delay 2025 Explained" voor een nadere blik op de juridische mechanismen en praktische implicaties: hoe een uitstel officieel wordt, welke stappen de EU moet zetten en waarom bedrijven nog steeds moeten toewerken naar de huidige deadline van 30 december 2025.

Déjà vu? De tijdlijn van het uitstel van vorig jaar

Voor velen in Brussel zal dit als déjà vu aanvoelen. In 2024 stelde de Commissie een vergelijkbaar uitstel van één jaar voor, dat in recordtempo door de instellingen ging:

• 2 oktober 2024 – Commissie stelde het uitstel voor
• 16 oktober 2024 – Raad gaf zijn goedkeuring
• 14 november 2024 – Parlement stemde voor
• 3 december 2024 – Compromis bereikt
• 23 december 2024 – Definitieve wet aangenomen en gepubliceerd

Die sprint door het wetgevingsproces gaf bedrijven een extra jaar om zich voor te bereiden. Het verschil nu is dat wetgevers mogelijk minder toegeeflijk zijn: een nieuw uitstel is politiek alleen haalbaar als het duidelijk resultaat oplevert, namelijk een werkend IT-systeem en een geloofwaardig implementatieplan. Voor bedrijven is de les duidelijk: tijdlijnen kunnen verschuiven, maar de verordening zelf blijft. Deze onzekerheid kun je het beste niet zien als reden om te pauzeren, maar als kans om verder vooruit te lopen terwijl Brussel debatteert.

{{custom-cta}}

Onze inschatting van het EUDR-uitstel

De politieke wind in Brussel waait één kant op: dit uitstel gaat er waarschijnlijk komen. De EVP-fractie, de grootste kracht in het Europees Parlement, heeft al een verklaring gepubliceerd vóór uitstel, waarbij ze het framen als noodzakelijk om wat zij zien als gebreken in de ontbosseringswet te herstellen. Met hun aantallen gecombineerd met andere rechtse partijen beschikken ze over een krappe werkende meerderheid in het Parlement, genoeg om goedkeuring te krijgen zodra het dossier de plenaire vergadering bereikt.

Dat is relevant omdat het Parlement het enige echte vraagteken was. In de Raad zijn milieuministers over het algemeen pragmatisch en hebben ze al gesignaleerd bereid te zijn bedrijven meer tijd te geven.

De Commissaris heeft met haar brief van gisteren haar positie duidelijk gemaakt. Hoewel dit nog geen formeel Commissievoorstel is, is het een sterk politiek signaal vanuit de instelling.

Anders gezegd: de Raad neigt al naar uitstel, een belangrijke politieke fractie in het Parlement heeft zich achter het uitstel geschaard en nu heeft een senior Commissaris haar gewicht achter het uitstel gegooid. Dat betekent dat twee instellingen bereidheid signaleren en de derde een meerderheidsblok heeft dat klaarstaat om het erdoor te drukken.

Betekent dit dat het een uitgemaakte zaak is? Nee. Verwacht stevige weerstand van Groene en progressieve Europarlementariërs, evenals van ngo's, die zullen betogen dat een nieuw uitstel de geloofwaardigheid van de EU verder ondermijnt en het resultaat is van openlijk lobbyisme. Maar politiek is een getallenpel: als de EVP en andere rechtse partijen op één lijn blijven, zijn de stemmen er.

Politieke invloeden op het EUDR-uitstel

Officieel presenteert de brief van Commissaris Roswall het voorgestelde uitstel van één jaar als een technische noodzaak, en die verklaring zal door het wetgevingsproces worden meegedragen en uiteindelijk in het Publicatieblad terechtkomen als het uitstel wordt aangenomen. Maar onder de oppervlakte spelen duidelijk andere politieke factoren mee.

Amerikaanse druk

De Verenigde Staten hebben hun zorgen over de EUDR luidkeels geuit. In mei 2024 stuurden de U.S. Trade Representative, het Department of Agriculture en het Department of Commerce een brief naar Brussel om de verordening uit te stellen, met het argument dat exporteurs geen duidelijke compliance-routes hadden en dat de systemen voor het registreren van zendingen nog niet klaar waren. Hoewel Brussel de brief van gisteren niet heeft gekoppeld aan het lobbywerk van Washington, onderstreept de timing dat transatlantische handelsfrictie deel uitmaakt van de context.

Indonesische handelspolitiek

Indonesië heeft de EUDR ook op de onderhandelingstafel gehouden. In 2024 waarschuwden functionarissen in Jakarta dat de verordening de voortgang in het langlopende EU-Indonesië Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) "vertraagde". Deze week kondigden beide partijen aan een "substantiële conclusie" van de CEPA-onderhandelingen te hebben bereikt. Omdat vijf van de zeven EUDR-grondstoffen een centrale exportproduct voor Indonesië vormen, is het politiek moeilijk te negeren dat een nieuw EUDR-uitstel samenvalt met de doorbraak in de handelsbesprekingen.

Zes Omnibus-pakketten

Een andere belangrijke achtergrond bij het EUDR-uitstel is de omnibus-agenda van de Commissie. In oktober 2024 riepen EU-leiders, voortbouwend op het Draghi-rapport, op tot een regelgevende reset. De Commissie handelde snel: tussen 26 februari en 9 juli 2025 diende ze zes Omnibus-pakketten in over duurzaamheidsrapportage, investeringen en kapitaalmarkten, landbouw, MKB-financiering, digitalisering en gemeenschappelijke specificaties, defensiegereedheid en chemische producten. Hun gezamenlijke doel is bestaande wetgeving te vereenvoudigen en de kosten voor bedrijven te verlagen. Hoewel de EUDR formeel geen deel uitmaakt van deze omnibus-aanpak, past het uitstel in dezelfde politieke logica: groene regels terugschroeven of uitstellen onder het mom van concurrentievermogen.

Wat je vandaag kunt doen

De tijdlijn is misschien onzeker, maar je voorbereiding hoeft dat niet te zijn. Dit is wat nu verstandig is:

• Blijf werken aan je EUDR compliance-processen. Een uitstel verandert de datum, niet de inhoud. Traceerbaarheid, due diligence en rapportage blijven de kernvereisten.
  
  
• Gebruik de extra tijd verstandig. Als het uitstel doorgaat, behandel het dan als ruimte om leveranciersdata te verfijnen, hiaten te dichten en je systemen te testen.
  
  
• Blijf op de hoogte van ontwikkelingen. Volg de ontwikkelingen in het Parlement, de Raad en de Commissie op de voet; de definitieve beslissing komt waarschijnlijk in december.
  
  
• Reageer niet overdreven. Het is verleidelijk om op pauze te drukken, maar dat riskeert dat je voorbereiding opnieuw op het laatste moment plaatsvindt. Bedrijven die op koers blijven, staan er sterker voor, wat Brussel ook besluit.

Eerlijke conclusie: de EUDR verdwijnt niet. Of handhaving nu in 2025 of 2026 begint, bedrijven die nu investeren in gereedheid staan sterker.

FAQ

1. Is de EUDR-deadline officieel uitgesteld?
Nee. Op dit moment is het slechts een brief van Commissaris Roswall. De EUDR geldt nog steeds vanaf 30 december 2025, totdat een formele wijziging is aangenomen.

2. Wat staat er in de brief van Commissaris Roswall over de EUDR en hoeveel gewicht draagt die?
Ze stelde een uitstel van één jaar voor, met als reden de gereedheid van het IT-systeem. De brief is politiek invloedrijk, maar juridisch niet bindend.

3. Wat moet er gebeuren voordat het EUDR-uitstel wet wordt?
Zowel het Europees Parlement als de Raad moeten een wijziging van de EUDR bespreken, erover stemmen en die aannemen via de gewone wetgevingsprocedure.

4. Wanneer neemt de EU een beslissing over het voorgestelde EUDR-uitstel?
Een definitieve beslissing wordt verwacht in december 2025, vergelijkbaar met de snelheid van het EUDR-uitstelproces in 2024.

5. Hoe verliep het EUDR-uitstelproces in 2024 en wat kunnen we daarvan leren?
In 2024 werd het EUDR-uitstel op 2 oktober voorgesteld en op 23 december formeel aangenomen. Het laat zien dat Brussel (selectief) zeer snel kan handelen als deadlines naderen.

6. Welke politieke invloeden spelen een rol bij het EUDR-uitstel?
Officieel gaat het uitstel over IT-gereedheid, maar Amerikaanse druk, Indonesische handelsbesprekingen en de omnibus-deregulering van de Commissie bepalen mede het debat.

7. Wat is de omnibus-agenda van de EU en hoe beïnvloedt die het EUDR-uitstel?
Tussen februari en juli 2025 diende de Commissie zes Omnibus-pakketten in om rapportagelasten te verminderen. Hoewel de EUDR er formeel geen deel van uitmaakt, weerspiegelt het voorgestelde uitstel dezelfde dereguleringstendens.

8. Als het EUDR-uitstel wordt bevestigd, veranderen dan de vereisten van de verordening?
Nee. De EUDR-regels blijven hetzelfde; alleen de toepassingstijdlijn zou verschuiven.

9. Moeten bedrijven hun EUDR compliance-voorbereidingen pauzeren terwijl de EU beslist?
Nee. De EUDR-verplichtingen blijven bestaan en eventuele extra tijd (als die wordt verleend) moet worden gebruikt om systemen te versterken en voor te bereiden.

10. Hoe kan de software van Coolset helpen bij EUDR compliance tijdens het uitstel?
Coolset automatiseert EUDR-workflows, van satellietmonitoring en risicobeoordelingen tot leveranciersopvolging, zodat bedrijven voorbereid zijn of de deadline nu 2025 of 2026 is.